Udar mózgu i życie po nim – Dekalog Udarowca

Zainteresowałem się zespołem zamknięcia (locked-in syndrome) po obejrzeniu filmu „Motyl i skafander”. Film powstał na podstawie ksiązki „Skafander i motyl”, której autorem jest Jean Dominique Bauby, francuski dziennikarz, w latach 1991-1995 redaktor czasopisma Elle.
W zespole zamknięcia (nazywanym inaczej śpiączką rzekomą lub jasną oraz stanem deaferentacji) chorzy mają zachowaną świadomość, nie są jednak zdolni do wykonywania żadnych ruchów spontanicznych z wyjątkiem ruchów powiek i gałek ocznych. Spowodowane jest  to uszkodzeniem w obrębie pnia mózgu. Jedynym sposobem ich komunikacji ze światem zewnętrznym jest mruganie, gdyż nie są zdolni do wydawania jakichkolwiek dźwięków. Zespół zamknięcia należy różnicować ze stanem wegetatywnym w którym pacjent jest nieświadomy i wyróżnia się jedynie fazy snu i otwartych oczu, a wiąże się to z uszkodzeniem wyższych struktur mózgowia.

Rokowanie nie jest pomyślne – pacjenci o niepowikłanym przebiegu choroby przeżywają kilka lat, w przypadku bardziej skomplikowanego przebiegu umierają najczęściej w fazie ostrej. Rzadko zdarza się powrót zdolności motorycznych mięśni.
Do głównych przyczyn zespołu zamknięcia zalicza się udar mózgu i uraz okolic potylicy lub górnego odcinka kręgosłupa szyjnego.
Jak donosi magazyn New Scientist naukowcy z Uniwersytetu w Bostonie są bliscy przekształcenia myśli pacjenta z locked-in syndrome na słowa. Chcą tego dokonać dzięki elektrodom wszczepionym do mózgu chorego, które mają za zadanie wykryć sygnały generowane przez obszary związane z mową a następnie zostaną one doprowadzone do syntezatora mowy. Istnieje jednak ryzyko związane z umieszczeniem ciała obcego w mózgu, czyli elektrod. Na bezpieczne wprowadzenie tego typu urządzeń do standardowej terapii musimy jeszcze poczekać, wyniki badań napawają jednak optymizmem.

Daniel Kawka
www.neoreh.pl

Literatura:

1.    Leon-Carrion J., van Eeckhout P., Dopminiquez-Morales M. del R. i wsp.: The locked in syndrome: a syndrome for a therapy. Brain INJ. 2002, 16 (7), s. 571-582.
2.    Podemski R.J.: Kompendium neurologii. Gdańsk: Via Medica, 2008, s. 145.
3.    Szyrocka-Szwed K., Wajgt A., Dudzic M.: Zespół zamknięcia – opis przypadku. Udar mózgu 2003, tom 5, nr 1, s. 13-16.

Dodaj post do:

written by Marcin Kowalik \\ tags: daniel kawka, film, lek, mózg, neoreh, rak, rehab, rehabilitacja, ryzyko, udar, udar mózgu, urząd

W chwili obecnej najczęściej stosowanymi metodami fizjoterapeutycznymi stosowanymi w przypadku udaru mózgu są NeuroDevelopmental Treatment (NDT) – Bobath, oraz Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF). Coraz większą popularność zdobywa jednak również Terapia Wymuszona Koniecznością (ang.: Constrained Induced Movement Therapy), która jest znakomitym uzupełnieniem wyżej wymienionych technik.

TWK jest metodą bazującą na zjawisku plastyczności uszkodzonego mózgu. Zdolności plastyczne dojrzałego mózgu to zjawisko odkryte niedawno. Jeszcze w latach 70. XX wieku dominował pogląd, że po zakończeniu okresu plastyczności rozwojowej ośrodkowy układ nerwowy nie posiada możliwości do reorganizacji funkcjonalnej.

Teraz już wiadomo, że uszkodzenie czuciowego bądź ruchowego homunculusa (reprezentacja poszczególnych części ciała w korze mózgowej) nie musi się wiązać z trwałym kalectwem, a zmiany w mapach korowych można wywołać również u ludzi zdrowych, co możemy osiągnąć dzięki treningowi czuciowo-ruchowemu. Plastyczność zależna jest też od częstości i sposobu używania określonej części ciała, stąd też w literaturze medycznej natrafić można na angielski termin „use-dependent plasticity”.

TWK swoje podstawy wzięła z badań przeprowadzonych na małpach, którym zniesiono czucie somatyczne poprzez przecięcie korzeni nerwowych (deaferentacja) w jednej kończynie górnej. Małpy na początku próbowały używać niedowładnej kończyny, lecz po licznych niepowodzeniach zniechęcały się. Prowadziło to do powstania „zespołu wyuczonego nieużywania”. Zaczęto wtedy zachęcać zwierzęta do używania łapy gorszej przez unieruchomienie na temblaku zdrowej kończyny. Zauważono, że małpy przełamały zniechęcenie i powróciły do prób wykorzystania niedowładnej kończyny.

U pacjentów po udarze mózgu „zespół wyuczonego nieużywania” związany jest z niezrozumieniem choroby, szokiem depresją lub wygórowanymi wymaganiami terapeuty. Chory odczuwa niechęć do rehabilitacji. Do tego stanu rzeczy przyczynić się może nieświadomie również rodzina pacjenta, która zachęca do używania kończyny sprawniejszej. Jednak dzięki wyżej wymienionym badaniom na małpach stwierdzono, że możliwa jest reorganizacja kortykalna związana z efektem TWK.

Regularne powtarzanie trudnej czynności powoduje powiększenie korowej reprezentacji dla części ciała, która w tym uczestniczy. Zaobserwowane to zostało między innymi u muzyków grających na gitarze, u których reprezentacja korowa dla palców lewej ręki została powiększona. Omawiana technika wpływa w większym stopniu na używanie przez osobę niepełnosprawną kończyny górnej niedowładnej, Terapia Wymuszona Koniecznością doprowadza więc do zmian w strukturach mózgu dzięki praktykowaniu funkcji w codziennych czynnościach.

Daniel Kawka
www.neoreh.pl

Na podstawie:
1.    Kossut M.: Neuroplastyczność (w:) Grabowska A. (red.), Górska T. (red.), Zagrodzka J. (red.): Mózg           a zachowanie. Wyd. III, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 590-613.
2.    Mind Reading with Functional MRI. [Online], [dostęp: 2008-04-02]. Dostępny w World Wide Web: http://www.technologyreview.com/Biotech/20380/
3.    Taub E.: Constraint-induced movement therapy and massed practices / response. Stroke 2000, nr 31, s. 986-998.

Dodaj post do:

written by Marcin Kowalik \\ tags: daniel kawka, modelowanie mózgu, neoreh, neuroplastyczność, rehabilitacja, trapia wymuszona koniecznością

Dodaj post do:

written by Marcin Kowalik \\ tags: ankieta, leczenie, szpital

Słuchanie przyjemnej muzyki może pomóc w przywracaniu prawidłowego widzenia pacjentom po udarze mózgu – informuje pismo “Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Nawet u 60 procent osób po udarze mózgu mogą występować problemy z widzeniem. Pojawiają się trudności ze śledzeniem obiektów, które w polu widzenia poruszają się po stronie przeciwnej do lokalizacji uszkodzenia w mózgu spowodowanego przez udar.

W ekstremalnych przypadkach pacjenci golą tylko połowę twarzy albo zjadają potrawy tylko z prawej połowy talerza. Przyczyną zaburzeń jest uszkodzenia obszarów mózgu mających krytyczne znaczenie dla integracji widzenia, uwagi i działania, a nie obszarów odpowiadających za samo widzenie.

Naukowcy z Imperial College w Londynie sugerują, że muzyka może pomóc w radzeniu sobie z tym problemem. Trojgu pacjentów nawet czterokrotnie łatwiej przychodziło wykonywanie zadań (rozpoznawanie kształtów i kolorów), gdy słuchali muzyki która im odpowiadała (w porównaniu z nie lubianą muzyką oraz z ciszą).

Zdaniem naukowców, pozytywne emocje związane z przyjemną muzyką ułatwiają przetwarzanie informacji w mózgu. Wyniki badań mózgu wydają się to potwierdzać. PMW
PAP – Nauka w Polsce

Dodaj post do:

written by Marcin Kowalik \\ tags: muzyka, udar mózgu, wzrok